Program Czyste Powietrze

Program "Czyste Powietrze"

Ujazd Plakat A3_v2.jpeg

W Urzędzie Gminy Ujazd uruchomiony został Punkt konsultacyjno – informacyjny programu „Czyste Powietrze”

Punkt służy mieszkańcom w zakresie:

udzielania informacji o Programie osobom zainteresowanym złożeniem wniosku o dofinansowanie Programu oraz o warunkach łączenia dofinansowania przedsięwzięć z innymi programami finansowanymi ze środków publicznych;
wsparcia wnioskodawców w zakresie przygotowania i składania wniosków o dofinansowanie pod kątem spełnienia wymagań określonych w Programie,
pomocy wnioskodawcom przy rozliczeniu przyznanego dofinansowania, w tym przy poprawnym wypełnianiu wniosku o płatność oraz kompletowaniu wymaganych załączników.

Korzystanie z działań punktu konsultacyjno-informacyjnego jest bezpłatne.

Punkt mieści się w siedzibie Urzędu Gminy Ujazd, 47-143 Ujazd ul. Sławięcicka 19. Kontakt tel. 77 404 87 69, 512 228 925, e-mail:

Celem Programu „Czyste Powietrze” jest poprawa jakości powietrza oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych poprzez wymianę źródeł ciepła i poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Narzędziem w osiągnięciu celu jest dofinansowanie przedsięwzięć realizowanych przez beneficjentów.

Szczegółowe informacje na temat Programu „Czyste Powietrze” można znaleźć na stronie internetowej Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Opolu: https://www.wfosigw.opole.pl/ oraz https://czystepowietrze.gov.pl/

Od 20 lipca 2026 r. został wprowadzony pakiet korzystnych zmian w programie Czyste Powietrze. Oznacza to łatwiejszy dostęp do dotacji dla większej grupy osób. Niezmienna pozostaje dbałość o bezpieczeństwo beneficjentów programu i wysoką jakość realizowanych inwestycji.

Nowe zasady obowiązują dla wniosków o dofinansowanie składanych od 20 lipca 2026 r.
Zmiany są efektem konsultacji społecznych, w których uwagi i propozycje zmian zgłosili m.in. właściciele domów, gminy, operatorzy, wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej oraz przedstawiciele branży wykonawców.

Najważniejsze zmiany dotyczą:

zasad własności,
wysokości dotacji,
okresu realizacji prac objętych zaliczką,
łatwiejszego pozyskania dokumentacji,
urządzeń grzewczych w zakresie ogrzewania elektrycznego.

Łatwiejszy dostęp do programu

Rozszerzono katalog wyjątków od zasady posiadania nieruchomości co najmniej trzy lata. Wyjątek obejmie także właścicieli i współwłaścicieli nieruchomości nabytej w drodze zasiedzenia. Pozostaje jak dotychczas wyjątek nabycia nieruchomości w drodze spadku.

Zasada posiadania nieruchomości od co najmniej roku dotyczy osób, które posiadają minimum 50% udziałów w nieruchomości i nabyły ją:

w drodze zakupu, np. z rynku wtórnego
od rodziców, dziadków lub innych wstępnych w drodze darowizny lub umowy o dożywocie.

Doprecyzowano również zasady dotyczące lokali powstałych w wyniku podziału lub połączenia. Tak jak dotychczas, dofinansowanie można otrzymać tylko na jedną nieruchomość.

Wyższe dotacje na termomodernizację

Maksymalne stawki dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne wzrosły o 10%. Dotyczą ocieplenia ścian i innych przegród budowlanych oraz wymiany okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych.

Nowe maksymalne jednostkowe kwoty dotacji dla prac termomodernizacyjnych w poszczególnych poziomach dofinansowania.
Lp.	Nazwa kosztu	Nowe maksymalne jednostkowe kwoty dotacji
Lp.	Nazwa kosztu	Podstawowy poziom, intensywność dofinansowania do 40% kosztów kwalifikowanych	Podwyższony poziom, intensywność dofinansowania do 70% kosztów kwalifikowanych	Najwyższy poziom, intensywność dofinansowania do 100% kosztów kwalifikowanych
1.	Ocieplenie stropów/poddaszy	88 zł/m²	154 zł/m²	220 zł/m²
2.	Ocieplenie podłóg	66 zł/m²	116 zł/m²	165 zł/m²
3.	Ocieplenie ścian	110 zł/m²	193 zł/m²	275 zł/m²
4.	Stolarka okienna	528 zł/m²	924 zł/m²	1320 zł/m²
4a.	Niezbędne prace towarzyszące przy montażu stolarki okiennej	53 zł/m² przy czym kwota zawiera się w maksymalnej kwocie dotacji wskazanej w pkt 4	92 zł/m² przy czym kwota zawiera się w maksymalnej kwocie dotacji wskazanej w pkt 4	132 zł/m² przy czym kwota zawiera się w maksymalnej kwocie dotacji wskazanej w pkt 4
5.	Stolarka drzwiowa	1 100 zł/m²	1 925 zł/m²	2 750 zł/m²
6.	Bramy garażowe	660 zł/m²	1 155 zł/m²	1 650 zł/m²

Dłuższy czas na zakończenie inwestycji

Beneficjenci korzystający z prefinansowania zyskali więcej czasu na realizację prac objętych zaliczką – 180 dni (przed zmianą 120). Z wydłużonego terminu mogą skorzystać także osoby, które podpisały już umowę w naborze prowadzonym od 31 marca 2025 r. W tym celu trzeba zmienić umowę. Dodatkowo, tak jak dotychczas, mają kolejne 30 dni na wniosek o płatność rozliczający zaliczkę.

Prostsze potwierdzanie wykonania inwestycji

Od 20 lipca więcej specjalistów może potwierdzać dokumenty techniczne, co ułatwi kompletowanie dokumentów niezbędnych do otrzymania dotacji i przyspieszy rozliczanie inwestycji.

Dokumenty potwierdzające:

trwałe odłączenie starego źródła ciepła,
dostosowanie przewodów kominowych,

mogą wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz także osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi.

Ułatwienie w składaniu wniosków

Korzystający z pomocy operatorów wnioskodawcy mogą teraz sami przygotować robocze wersje wniosków w Generatorze Wniosków o Dofinansowanie (GWD).

Bardziej efektywne źródła ciepła i lista ZUM

Doprecyzowano zasady korzystania z Listy ZUM. Jeżeli urządzenie zostało zawieszone lub usunięte z listy ZUM przed wystawieniem faktury (końcowej), jest kwalifikowane do dofinansowania o ile było na liście ZUM w dniu wystawienia faktury zaliczkowej na zakup/montaż tego urządzenia, a do rozliczenia przedstawiona zostanie faktura (końcowa) na to urządzenie.

Od 2027 r. program będzie wspierał wyłącznie najbardziej efektywne energetycznie źródła ciepła. Program nie będzie już wspierał ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. To oznacza, że dofinansowanie nie obejmie np. mat grzewczych, kotłów elektrycznych, grzejników elektrycznych.

Fundamenty reformy programu bez zmian

Reforma programu, obowiązująca od 31 marca 2025 r., uporządkowała zasady wsparcia i wprowadziła rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo beneficjentów.

Nadal obowiązują:

audyt energetyczny,
świadectwo charakterystyki energetycznej,
system operatorów,
limity kosztów kwalifikowanych,
zasada „jeden beneficjent – jeden budynek”,
brak dotacji do kotłów gazowych,
dotychczasowe poziomy dofinansowania i kryteria dochodowe.

Jakie są poziomy dofinansowania i ich progi dochodowe?

• podstawowy poziom– do 40% dofinansowania, próg dochodu: 135 000 zł/rok

• podwyższony poziom– do 70% dofinansowania, próg dochodu:

- 2 250 zł/osobę w gospodarstwie wieloosobowym

- 3 150 zł w gospodarstwie jednoosobowym

• roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie czterdziestokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

• najwyższy poziom– do 100%

dofinansowania, próg dochodu:

- 1 300 zł/osobę w gospodarstwie wieloosobowym

- 1 800 zł w gospodarstwie jednoosobowym o lub otrzymywanie zasiłków (stały, okresowy, rodzinny, specjalny opiekuńczy)

• roczny przychód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – maksymalnie dwunastokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

• Zapotrzebowanie na energię użytkową do ogrzewania w budynku powyżej 140 kWh/m2/rok.

Potwierdzony standard energetyczny domu

W ramach programu wprowadzono ponadto wymóg obowiązkowego potwierdzenia standardu energetycznego budynku – zarówno przed przeprowadzeniem inwestycji, jak i po. Mają do tego posłużyć:

przed realizacją przedsięwzięcia – audyt energetyczny wraz z dokumentem podsumowującym audyt energetyczny (określą, jaki jest stan energetyczny budynku i jakie prace należy wykonać, żeby zmniejszyć zapotrzebowanie na energię do ogrzewania),
po realizacji przedsięwzięcia – świadectwo charakterystyki energetycznej (potwierdzi zmniejszenie zapotrzebowania na energię do ogrzewania).

Oba te dokumenty muszą być podpisane przez osobę wpisaną do rejestru osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej (wykaz Ministerstwa Rozwoju i Technologii na stronie: https://rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-uprawnionych), powinny być poprzedzone wizytą w domu.

Beneficjenci programu Czyste Powietrze mogą skorzystać z listy ZUM (link: https://lista-zum.ios.edu.pl/), która pomaga w wyborze urządzeń i materiałów kwalifikujących się do dofinansowania. Lista ZUM jest obowiązkowa w przypadku wyboru: pomp ciepła, kotłów zgazowujących drewno oraz kotłów na pellet.

Jakie są obowiązki wnioskodawcy?

Aby otrzymać dotację, wnioskodawca musi:

• wykonać audyt energetyczny przed rozpoczęciem inwestycji a wraz z nim dokument podsumowujący audyt energetyczny i ten dokument dołączyć do wniosku o dofinansowanie, • po zakończeniu przedsięwzięcia przedstawić świadectwo charakterystyki energetycznej, które potwierdzi spełnienie wymogów programu,

• wykonać cały zakres prac wskazany w dokumencie podsumowującym audyt,

• trzeba pamiętać, że po realizacji inwestycji w budynku nie może być użytkowane źródło ciepła niższej klasy niż 5.

Maksymalny czas realizacji przedsięwzięcia dla dotacji oraz dotacji z prefinansowaniem wynosi do 24 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Jakie koszty kwalifikowane można pokryć z dotacji?

Dotację możesz dostać na wymianę źródła ciepła i termomodernizację, w tym na:

• Wymianę kopciucha, czyli nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe na nowy efektywny i ekologiczne źródło ciepła,

• Ocieplenie budynku,

• Wymianę okien i drzwi,

• Zakup rekuperacji, czyli wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

• Audyt energetyczny,

• Świadectwo charakterystyki energetycznej.

Katalog kosztów kwalifikowanych znajduje się w załączniku nr 2 do programu.

Podatek od towarów i usług (VAT) nie jest kosztem kwalifikowanym.

Jakie warunki musi spełniać budynek, aby można było przeprowadzić przedsięwzięcie modernizacyjne?

Przedsięwzięcie może być realizowane wyłącznie w istniejącym budynku/ lokalu mieszkalnym (do dofinansowania nie kwalifikuje się kosztów poniesionych przed oddaniem do użytkowania budynku/lokalu mieszkalnego). Warunki zależą od wskaźnika zapotrzebowania na energię użytkową do ogrzewania. Budynki dzielą się na trzy kategorie:

Co obejmuje modernizacja budynków o wskaźniku poniżej 80 kWh/(m²·rok)?

Jeśli budynek posiada przestarzałe źródło ciepła na paliwo stałe (niższe niż 5 klasa wg EN 303-5), przedsięwzięcie obejmuje:

• demontaż starego źródła ciepła,

• zakup i montaż nowego źródła ciepła zgodnego z programem,

• dodatkowo: wymianę instalacji c.o. i c.w.u., wykonanie dokumentacji technicznej.

Jaki jest zakres przedsięwzięcia dla budynków o wskaźniku od 80 do 140 kWh/(m²·rok)?

W przypadku takich budynków możliwe są trzy zakresy przedsięwzięcia tj.: tylko źródło ciepła lub tylko termomodernizacja (jeśli już jest efektywne źródło ciepła) lub źródło ciepła i termomodernizacja.

W zależności od zakresu wymagana jest lub nie redukcja wskaźnika, tzn.:

• w przypadku, gdy w ramach przedsięwzięcia wymieniane jest tylko źródło ciepła: brak zwiększenia,

• w przypadku, gdy w ramach przedsięwzięcia realizowana jest termomodernizacja: nie więcej niż 80 kWh /(m2*rok), przy czym zmniejszenie wartości wskaźnika musi wynieść co najmniej 40%.

Co obejmuje modernizacja budynków jeśli wskaźnik przekracza 140 kWh/(m²·rok)?

Dla budynków o najwyższym wskaźniku (powyżej 140 kWh/m²·rok) przedsięwzięcie musi zapewnić redukcję zapotrzebowania na energię do maksymalnie 80 kWh/(m²·rok) oraz zmniejszenie zużycia co najmniej o 40%.

W ramach modernizacji można wykonać:

• wymianę źródła ciepła (tylko wtedy, gdy budynek nie jest wyposażony w źródło ciepła spełniające warunki programu),

• wymianę instalacji centralnego ogrzewania,

• montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

• termomodernizację (ocieplenie budynku, wymiana okien, drzwi, bram garażowych),

• dokumentację projektową i ekspertyzy.

Czy można przeprowadzić modernizację budynku bez wymiany źródła ciepła?

Tak, jeśli budynek posiada już efektywne źródło ciepła (nie może być niższej klasy niż 5) spełniające warunki programu, wówczas modernizacja może obejmować:

- montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,

- ocieplenie przegród budowlanych, wymianę okien i drzwi,

- dokumentację techniczną i ekspertyzy,

przy czym wiąże się to z koniecznością osiągnięcia określonych wskaźników wymaganych programem i ustalonych w audycie energetycznym.

Program Czyste Powietrze będzie nadal rozwijany przez NFOŚiGW, aby skuteczniej wspierać termomodernizację domów i poprawę jakości powietrza.